fonds GB 0210 PENDOL - CMA: Cofysgrifau Eglwys Penmaen, Dolgellau

Identity area

Reference code

GB 0210 PENDOL

Title

CMA: Cofysgrifau Eglwys Penmaen, Dolgellau

Date(s)

  • 1953-1967 (Creation)

Level of description

fonds

Extent and medium

0.009 metrau ciwbig (1 gyfrol)

Context area

Name of creator

Administrative history

Adeiladwyd capel Salem, Dolgellau yn 1808. Yn 1877 sefydlwyd dwy eglwys allan ohoni, sef Bethel a'r Eglwys Saesneg a adeiladwyd yn y dref. Yna cychwynnwyd ysgol arall gan aelodau Salem yn Nhynygraig, tua thair milltir o'r dref. Symudwyd yr achos i bentref Penmaen a chodwyd ysgoldy yno ar dir a gafwyd gan Mrs Jones, Penmaenisaf.

Adeiladwyd capel Penmaen yn 1870 ar fin y ffordd fawr rhwng Llyn Penmaen ac Arthog. Unwyd Penmaen yn achos gydag eglwys Salem, ac yn 1899 fe'i corfforwyd hi'n eglwys. Roedd Eglwys Penmaen yn Nosbarth Dolgellau, Henaduriaeth Gorllewin Meirionnydd.

Am un cyfnod yr oedd y tair eglwys - Bethel, Penmaen a Salem yn un ofalaeth dan ofal un gweinidog, a'r eglwys Saesneg ar ei phen ei hun. Ond erbyn tua 1928 yr oedd y pedair eglwys wedi eu rhannu'n ddwy ofalaeth fugeiliol, sef Salem a'r Penmaen; Bethel a'r capel Saesneg. Caewyd y capel yn 1967.

Archival history

Immediate source of acquisition or transfer

Adneuwyd gan Mr Alun Williams, Cil-y-coed, Ffordd y Bermo, Dolgellau, Mawrth 2000, ymysg casgliad o ddeunydd o Henaduriaeth Gorllewin Meirionnydd.

Content and structure area

Scope and content

Mae'r fonds yn cynnwys Llyfr y Trysorydd, 1953-1967.

Appraisal, destruction and scheduling

Accruals

Ni ddisgwylir ychwanegiadau.

System of arrangement

Trefnwyd yr archif yn LLGC yn un ffeil: Llyfr y Trysorydd, 1954-1967.

Conditions of access and use area

Conditions governing access

Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau diweddar yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru lofnodi'r ffurflen 'Papurau modern - gwarchod data'.

Conditions governing reproduction

Amodau hawlfraint arferol.

Language of material

  • Welsh

Script of material

Language and script notes

Cymraeg

Physical characteristics and technical requirements

Finding aids

Ceir copi caled o'r rhestr yn CMA: Cofnodion Capeli Cymru yn LLGC 2001-.

Allied materials area

Existence and location of originals

Existence and location of copies

Related units of description

Ceir adroddiadau blynyddol (gweler o dan Salem, Dolgellau), 1911-1966, gyda blychau, yn LLGC. Ceir hefyd adroddiadau blynyddol, 1911-1927, yn Archifdy Dolgellau.

Related descriptions

Notes area

Note

Crëwyd y teitl ar sail cynnwys yr archif.

Alternative identifier(s)

Virtua system control number

GEAC system control number

Access points

Place access points

Genre access points

Description control area

Description identifier

Institution identifier

Rules and/or conventions used

Wrth lunio y disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau LlGC a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR2; ac LSCH.

Status

Level of detail

Dates of creation revision deletion

Mai 2002

Language(s)

  • Welsh

Script(s)

Sources

Archivist's note

Lluniwyd gan Nia Mai Williams.

Archivist's note

Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio'r rhestr: Owen, Robert, Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd, cyfrol I, (Dolgellau, 1889); Ellis, Hugh, Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd, cyfrol III, (Dolgellau, 1928); Y Swyddiadur, Eglwys Methodistiaid Calfinaidd Cymru / Official Handbook, The Presbyterian Church of Wales, (Caernarfon, 1967 a 1968).

Accession area