fonds GB 0210 APNATHAN - Papurau Ap Nathan,

Identity area

Reference code

GB 0210 APNATHAN

Title

Papurau Ap Nathan,

Date(s)

  • 1868-1959 (crynhowyd [c. 1905]-1959) / (Creation)

Level of description

fonds

Extent and medium

0.32 metrau ciwbig (12 bocs)

Context area

Name of creator

Biographical history

Mab i Jonathan Rees (Nathan Wyn, 1841-1905) oedd y Parch. James Ednyfed Rhys (Ap Nathan, 1876-1960). Roedd Ap Nathan yn weinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, yn llenor ac yn fardd. Bu'n weinidog yn Aberafan a Nantymoel tan 1940. Byddai'n cystadlu'n gyson ac yn beirniadu yn yr Eisteddfod Genedlaethol, cyfrannai at gyfnodolion a chyhoeddodd Cymeriadau cefn gwlad (Caerdydd, 1948). Roedd ei dad, Nathan Wyn, yn fardd ac yn ysgrifwr oedd yn gweithio fel swyddog pwll glo yn Ystrad Rhondda, sir Forgannwg. Enillodd bri fel bardd, gan ennill chwe gwobr yn Eisteddfod Lerpwl yn 1900. Cyfrannodd gerddi i amryw gyfnodolyn a chyhoeddi Caniadau Nathan Wyn (Treherbert, 1881). Roedd brawd ieuengaf Nathan Wyn, y Parch. Evan Rees (Dyfed, 1850-1923) yn weinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac yn fardd, a bu'n Archdderwydd Cymru am 21 mlynedd. Cafodd ei fagu yn Aberdâr, sir Forgannwg, a daeth yn weinidog Seion, Capel y Methodistiaid Calfinaidd, yng Nghaerdydd. Roedd yn fardd nodedig, a chafodd gryn lwyddiant mewn cystadlaethau eisteddfodol. Teithiodd yn eang ac roedd galw mawr arno fel darlithydd. Bu'n olygydd Y Drysorfa, 1918-1923, a chyhoeddodd sawl cyfrol o'i farddoniaeth yn cynnwys Gwaith barddonol Dyfed (Caerdydd, 1903-1907, 2 gyfrol). Roedd David Watkin Jones (Dafydd Morganwg, 1832-1905) yn fardd a hanesydd o Ferthyr Tudful, Morgannwg; roedd Thomas Jones (1871-1938) yn hynafiaethydd a phrifathro ysgol Trealaw yn y Rhondda, Morgannwg, gyda hanes lleol a llên gwerin ymysg ei ddiddordebau.

Archival history

Immediate source of acquisition or transfer

Miss Beti Rhys, merch Ap Nathan; Aberystwyth; Adnau; 1984

Content and structure area

Scope and content

Papurau'r Parch James Ednyfed Rhys (Ap Nathan), a phapurau'r unigolion canlynol a ddaeth i'w feddiant: y Parch. Evan Rees (Dyfed), Jonathan Rees (Nathan Wyn), David Watkin Jones (Dafydd Morganwg) a Thomas Jones, Trealaw. Mae papurau Ap Nathan, 1901-1959, yn cynnwys cerddi a chaneuon, ysgrifau a chyfieithiadau; papurau Dyfed, 1869-1923, yn cynnwys llythyrau, nifer ohonynt o bwysigion llenyddiaeth Cymru, 1878-1923, dyddiaduron a llyfrau poced, 1873-1896, beirniadaethau eisteddfodau, 1887-1907, nodiadau darlithoedd a phregethau, a barddoniaeth, 1869-1899; papurau Nathan Wyn, 1874-1905, yn cynnwys llythyrau, 1874-1905, cerddi ac ysgrifau, 1883-1901, torion o'r wasg ar bynciau llenyddol, 1868-1900; papurau Thomas Thomas, 1900-[c. 1935], yn cynnwys llawysgrifau ar lên gwerin ac arferion, hanes Morgannwg, 1921-1933, y Wenhwyseg, enwau lleoedd Morgannwg, [c. 1893]-1931, a thorion o'r wasg, 1900-1911; a phapurau Dafydd Morganwg, yn cynnwys ei hunangofiant. = Papers of the Rev. James Ednyfed Rhys (Ap Nathan), and papers of the following acquired by him: the Rev. Evan Rees (Dyfed), Jonathan Rees (Nathan Wyn), David Watkin Jones (Dafydd Morganwg), a poet and historian from Merthyr Tydfil, Glamorgan, and Thomas Jones, antiquary and headmaster of Trealaw school in Rhondda, Glamorgan, whose interests included local history and folklore. The papers of Ap Nathan, 1901-1959, include poems and songs, essays and translations; the papers of Dyfed, 1869-1923, include letters, many from important Welsh literary figures, 1878-1923, diaries and pocket books, 1873-1896, eisteddfod adjudications, 1887-1907, lecture notes and sermons, and poetry, 1869-1899; the papers of Nathan Wyn, 1874-1905, include letters, 1874-1905, poetry and essays, 1883-1901, newspaper cuttings of literary material, 1868-1900; the papers of Thomas Jones, 1900-[c. 1935], include manuscripts on folklore and customs, Glamorgan history, 1921-1933, the Gwentian dialect, Glamorgan place names, [c. 1893]-1931, and newspaper cuttings, 1900-1911; and the papers of Dafydd Morganwg, historian and poet, including his autobiography.

Appraisal, destruction and scheduling

Action: Cadwyd yr holl gofnodion a adneuwyd i Lyfrgell Genedlaethol Cymru.

Accruals

Ni ddisgwylir ychwanegiadau.

System of arrangement

Trefnwyd fel a ganlyn: Ap Nathan; Dyfed; Dafydd Morgannwg; Nathan Wyn; Tom Jones, Trealaw; ac amrywiol.

Conditions of access and use area

Conditions governing access

Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau diweddar yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru lofnodi'r furflen 'Papurau modern - gwarchod data'.

Conditions governing reproduction

Amodau hawlfraint arferol.

Language of material

  • Welsh
  • English

Script of material

Language and script notes

Cymraeg, Saesneg.

Physical characteristics and technical requirements

Finding aids

Ceir copi caled o'r catalog yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Mae'r catalog hefyd ar gael ar lein.

Allied materials area

Existence and location of originals

Existence and location of copies

Related units of description

Related descriptions

Publication note

Rhys, Beti, Dyfed: Bywyd a Gwaith Evan Rees (1850-1923) (Dinbych, 1984).

Notes area

Note

Crëwyd y teitl ar sail cynnwys yr archif.

Alternative identifier(s)

Virtua system control number

Project identifier

Access points

Genre access points

Description control area

Description identifier

Institution identifier

Llyfrgell Genedlaethol Cymru = The National Library of Wales

Rules and/or conventions used

Wrth lunio'r disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau LlGC a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR2; ac LCSH

Status

Level of detail

Dates of creation revision deletion

Medi 2003.

Language(s)

  • Welsh

Script(s)

Sources

Archivist's note

Lluniwyd gan Rhys Jones i brosiect ANW. Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio'r rhestr: LLGC, Rhestr o Bapurau Ap Nathan; Dictionary of Welsh biography down to 1940 (Llundain, 1959); LlGC, Mynegai Bywgraffiadol W. W. Price (heb ei gyhoeddi);

Accession area