fonds GB 0210 WILFAN - Papurau Wil Ifan,

Identity area

Reference code

GB 0210 WILFAN

Title

Papurau Wil Ifan,

Date(s)

  • 1896-1966 / (Creation)

Level of description

fonds

Extent and medium

0.161 metrau ciwbig (9 bocs)

Context area

Name of creator

Biographical history

Yr oedd y Parch. William Evans ('Wil Ifan', 1883-1968) yn weinidog gyda'r Annibynwyr, bardd a llenor, ac yn Archdderwydd Cymru. Fe'i ganed yn Llanwinio, sir Gaerfyrddin, yn fab i'r Parch. Dan Evans. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor, a Choleg Manceinion, Rhydychen. Bu'n gwasanaethu fel gweinidog yr Annibynwyr yn Nolgellau, sir Feirionnydd, 1906-1909, Pen-y-bont ar Ogwr, Morgannwg, 1909-1917, a Chaerdydd, Morgannwg, 1917-1925. Dychwelodd i Ben-y-bont ar Ogwr, 1925-1949, a chafodd ei wneud yn Weinidog Emeritws yno am weddill ei fywyd. Cyfansoddodd farddoniaeth a rhyddiaith yn ogystal â sawl drama, yn Gymraeg a Saesneg. Yr oedd hefyd yn ysgrifennu ar gyfer y radio ac yn ddarlledwr. Bu'n cystadlu yn yr Eisteddfod Genedlaethol, gan ennill y Goron ar dair achlysur. Yr oedd yn beirniadau mewn eisteddfodau yn gyson a bu'n Archddrwydd Cymru, 1947-1950. Cyhoeddwyd ei farddoniaeth mewn nifer o gyfrolau, gan gynnwys, yn Gymraeg, Dros y Byth (Y Fenni, 1913), Plant y Babell (Wrecsam, 1922), Y Winllan Las (Caerdydd, 1936) a Difyr a Dwys (1960); ac yn Saesneg, A Quire of Rhymes (Caerdydd, 1943) a Here and There (1953). Casglwyd rhai o'i ysgrifau a'i erthyglau yn Y Filltir Deg (Abertawe, 1954) a Colofnau Wil Ifan (Llandysul, 1962). Priododd Nesta Wyn o Ddolgellau, Meirionnydd, yn 1910, a chwasant bedwar o blant, Elwyn, Mari, Nest a Brian. Bu farw 16 Rhagfyr 1968.

Archival history

Immediate source of acquisition or transfer

Parch. William Evans ('Wil Ifan') a'i fab, Mr Elwyn Evans; Llundain; Rhodd; 1960-1966

Content and structure area

Scope and content

Papurau Wil Ifan, 1896-1982, yn cynnwys llythyrau ato, 1902-1966, ac oddi wrtho at ei deulu, 1915-1966; gweithiau cyhoeddedig a barddoniaeth a rhyddiaith, yn Saesneg yn bennaf, yn cynnwys nodiadau, [1920]-1956; pregethau, 1921-1933; dyddiaduron, 1900-1947; sgriptiau radio, 1952-1963; a chopïau o Celt a olygwyd gan Dan Evans, 1896-1897. = Papers of Wil Ifan, 1896-1982, including letters to him, 1902-1966, and from him to his family, 1915-1966; published works and poetry and prose, mainly in English, including notes, [1920]-1956; sermons, 1921-1933; diaries, 1900-1947; radio scripts, 1952-1963; and copies of Celt, edited by Dan Evans, 1896-1897.

Appraisal, destruction and scheduling

Action: Cadwyd yr holl gofnodion a gyflwynwyd i Lyfrgell Genedlaethol Cymru..

Accruals

Ni ddisgwylir ychwanegiadau.

System of arrangement

Trefnwyd fesul adnau fel a ganlyn: grŵp 1965 (llythyrau); grŵp 1982 (gohebiaeth; gweithiau llenyddol a nodiadau; pregethau; dyddiaduron; sgriptiau; ac amrywiol; a deunydd heb ei gatalogio).

Conditions of access and use area

Conditions governing access

Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau diweddar yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru lofnodi'r ffurflen 'Papurau modern - gwarchod data'.

Conditions governing reproduction

Amodau hawlfraint arferol.

Language of material

Script of material

Language and script notes

Cymraeg, Saesneg.

Physical characteristics and technical requirements

Finding aids

Mae copïau caled o 'Restr o Lythyrau at Wil Ifan' a Mân Restri a Chrynodebau, 1983, tt. 61-62, ar gael yn Llyfrgell Genedlaethol. Maent ar gael ar lein. Mae rhoddion 1960, 1965 a 1966, sydd yn cynnwys rhai o'i weithiau llenyddol pwysicaf, yn parhau heb eu catalogio.

Allied materials area

Existence and location of originals

Existence and location of copies

Related units of description

Ceir dyfrlliwiau gan Wil Ifan yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Casgliadau Arbennig. Mae papurau pellach yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Papurau Brinli.

Related descriptions

Notes area

Note

Crëwyd y teitl ar sail cynnwys yr archif. Mae un eitem, 1982, yn adysgrif gan ei fab, Elwyn.

Alternative identifier(s)

Virtua system control number

Project identifier

Access points

Place access points

Name access points

Genre access points

Description control area

Description identifier

Institution identifier

Llyfrgell Genedlaethol Cymru = The National Library of Wales

Rules and/or conventions used

Wrth lunio'r disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau LlGC a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR2; ac LCSH

Status

Level of detail

Dates of creation revision deletion

Language(s)

  • Welsh

Script(s)

Sources

Archivist's note

Lluniwyd gan Rhys Jones i brosiect ANW. Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio'r rhestr: LlGC, Rhestr o Lythyrau at Wil Ifan; LlGC, Mân Restri a Chrynodebau, 1983; Dictionary of Welsh Biography, 1941-1970 (Llundain, 2001); gwefan Canrif y Brifwyl (www.bbc.co.uk/cymru/canrif), edrychwyd 17 Chwefror 2003.

Accession area